Wiroidy

W roku 1961 wykryto w ziemniakach patogen występujący w postaci krótkiej cząsteczki RNA bez płaszcza białkowego. Czynnik ten, nazwany wiroidem, jest dużo mniejszy od wirusów, nie ma ochronnego płaszcza białkowego ani białek koniecznych do namnażania. Każdy zawiera bardzo krótką nić nagiego RNA stanowiącego matrycę dla powstających, dzięki polimerazie RNA gospodarza, nowych kopii. Wiroidy wywołują wiele chorób roślin. Zwykle wykrywa się je w jądrze komórki gospodarza, gdzie mogą wpływać na regulację aktywności genów. Dzięki kondensacji i zwinięciu RNA wiroidy są wyjątkowo mocne i oporne na wysoką temperaturę oraz promieniowanie ultrafioletowe. Śmierć pacjenta z chorobą Creutzfeldta-Jakoba sprawiła, że w 1970 r. profesor neurologii i biochemii Stanley Prusiner z University of California School of Medicine rozpoczął badania nad prionami. Odkrył, że czynniki zakaźne nie reagują na promieniowanie i nie odnalazł w nich DNA i RNA. W 1982 r. nazwał je prionami, czyli białkopodobnymi cząstkami zakaźnymi. Wbrew akceptowanym dogmatom biologii, Prusiner wysunął hipotezę, że patogeny mogą egzystować i przenosić informację genetyczną bez udziału kwasów nukleinowych. Co więcej, dalsze badania Prusinera i innych uczonych potwierdziły tę hipotezę. Za odkrycie prionów - nowych czynników zakaźnych, w 1997 r. Prusiner otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.