Projekt mapowania

Jednocześnie z mapowaniem genomu człowieka sekwencjonowano DNA mysi i szczurzy. Obydwa te gatunki są znane, hodowane i badane od 100 lat, więc wiedza na temat ich biologii jest bardzo obszerna. Różnią się jednak od człowieka dostatecznie, także pod względem genów konserwatywnych i ważnych dla funkcjonowania organizmu. Zarazem myszy są wystarczająco podobne do człowieka pod względem podstawowych procesów fizjologicznych oraz występowania niektórych chorób. W 2002 r. zespół naukowców opublikował szczegółową analizę porównawczą ludzkiego genomu i mysiego chromosomu 16., właśnie w celu udowodnienia podobieństwa genetycznego między myszą i człowiekiem. Okazało się, iż zaledwie 14 z 731 znanych mysich genów leżących na tym chromosomie nie miało odpowiednika w genomie człowieka; pozostałe 717 mniej lub bardziej homologicznych genów było rozsianych po całym ludzkim genomie. Analiza porównawcza sekwencji DNA i położenia poszczególnych genów na chromosomach u rozmaitych gatunków jest bardzo użytecznym narzędziem ułatwiającym poznanie ich funkcji. Jeśli nie znamy roli jakiegoś genu człowieka, to możemy ją odgadnąć na podstawie danych o znaczeniu tego genu u szczura czy myszy. Badacze opracowali sekwencję DNA także innych kręgowców doświadczalnych, takich jak ryby: najeżka oraz danio pręgo-wany. Porównanie ich genomów z genomem człowieka wykazało istnienie pewnych wspólnych dla kręgowców sekwencji, niezmienionych od milionów lat. Uczeni przypuszczają, iż sekwencje te mogą pełnić bardzo istotne funkcje, np. jako elementy regulatorowe czy ważne geny.